Drukuj  

zapowiedzi wydawnicze


DALEJ JEST NOC. Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski
red. Barbara Engelking, Jan Grabowski
Barbara Engelking, Tomasz Frydel, Jan Grabowski, Dariusz Libionka, Dagmara Swałtek-Niewińska, Karolina Panz, Alina Skibińska, Jean Cherles Szurek, Anna Zapalec, 

Wiosną 2018 roku ukaże się dwutomowe wydawnictwo będeące podsumowaniem kilkuletniego projektu badawczego realizowanego przez Centrum Badań nad Zagładą Żydów pt. Strategie przetrwania Żydów podczas okupacji w Generalnym Gubernatorstwie, 1942-1945. Studium wybranych powiatów

Jedną z najważniejszych konkluzji wynikających z kilku lat badań „żydowskich strategii przerwania” jest bogactwo obserwacji dotyczących stopnia przedsiębiorczości, własnej inicjatywy Żydów w obliczu Zagłady. Uderzają determinacja, mobilność, odwaga, z jaką ofiary podjęły walkę o życie własne oraz najbliższych. Z chwilą rozpoczęcia akcji likwidacyjnych, kiedy mało kto mógł żywić nadal jakiekolwiek złudzenia co do ostatecznych celów polityki niemieckiej, Żydzi zintensyfikowali desperacką walkę o przetrwanie. Z jednej strony w domach oraz pod domami budowano schowki i bunkry, a w podwójnych ścianach i na strychach urządzano przemyślne kryjówki. Z drugiej – nawiązywano kontakty ze stroną aryjską, których celem było znalezienie pomocy i kryjówki. Tam, gdzie było to możliwe, powstawały siatki przerzutu za granicę, zwłaszcza na Słowację i Węgry.

We wszystkich zbadanych przez nas powiatach najwięcej Żydów szukało pomocy nie w miasteczkach, ale w pobliskich wsiach – w domach swoich sąsiadów. Możliwość przetrwania w ogromnym stopniu zależała od chęci pomocy tychże sąsiadów - chrześcijan, od tego, czy byli w stanie przełamać strach wobec zagrożenia, jakie stanowili dla wspólnoty wiejskiej ukrywający się Żydzi. Nie sprzyjały temu obowiązujące normy grupowe, obecny wszędzie antysemityzm ani mechanizmy konformizmu społecznego. Tym bardziej podziwiać należy tych, którzy potrafili przeciwstawić się nie tylko niemieckim przepisom prawnym, lecz także pisanym i niepisanym regułom życia grupowego.
Wymowa liczb jest nieubłagana: dwóch spośród każdych trzech Żydów poszukujących ratunku – zginęło. Zamieszczone w tomach opracowania dostarczają dowodów wskazujących na znaczną – i większą, aniżeli się to dotychczas wydawało – skalę uczestnictwa Polaków w wyniszczeniu żydowskich współobywateli.
 

 

„Drogie Dziecko, wybaczam Ci i niech Ci też Bóg przebaczy. Schodzę z tego świata jako ofiara dla Ciebie, ażebyś Ty mógł dalej żyć. Adam Wonszyk, ten. Co woził cegły, kiedy budowaliśmy nasz dom, był u mnie, przez kraty rozmawiałem z nim. Powiedział mi, że możesz przyjść do niego, on Cię przechowa. Powiedział też, że szkoda, że my wszyscy nie przyszliśmy wcześniej do niego. Dbaj o siebie, jedz i pij tak, żebyś mógł przetrwać tę gehennę. Uważaj, żebyś się nie przeziębił. Może nam się uda jeszcze wydostać z aresztu i pozostać przy życiu. To są ostatnie słowa Twego ojca, który jest ofiarą po to, żebyś Ty żył”.

List pożegnalny do Szmula Malera, napisany przez jego ojca, złapanego w kryjówce w czasie likwidacji we Frampolu 2 listopada 1942 r i przetrzymywanego przez kilka dni w lokalnej szkole, zanim wszyscy wyłapani w okolicy Żydzi zostali rozstrzelani na cmentarzu żydowskim
 

 

 


Biblioteka Świadectw Zagłady

W przygotowaniu na rok 2017 i 2018:

  • dziennik Klary Kramer z Żółkwi
  • dziennik Tadeusza Obręmskiego pisany w ukryciu po aryjskiej stronie Warszawy
  • dziennik Stanislawa Adlera z warszawskiego getta i ukrycia po aryjskiej stronie Warszawy
     


Zagłada Żydów. Studia i Materiały

Dwunasty numer rocznika naukowego Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN pt. Zagłada Żydów. Studia i Materiały ukaże się późną jesienią 2017 r.

W numerze między innymi:

STUDIA

Z WARSZTATÓW BADAWCZYCH

MATERIAŁY

PUNKTY WIDZENIA

OMÓWIENIA

 

UPAMIĘTNIANIE ZAGŁADY

 

Małe formy

Recenzje

Wydarzenia
Curiosa 

 


 


 

Holocaust Studies and Materials

W roku 2008 po raz pierwszy ukazała się edycja anglojęzyczna pt. Holocaust Studies and Materials zawierająca wybrane artykuły publikowane w edycji polskiej.

Numer 2/2010 Holocaust Studies and Materials, który ukazał się w roku 2010 zawiera wybrane artykuły opublikowane w polskojezycznej edycji Zagłada Żydów. Studia i Materiały w latach 2008-2010; w jęz. angielskim.

Numer 3/2013 Holocaust Studies and Materials, który ukazał się w roku 2013 zawiera wybrane artykuły opublikowane w polskojezycznej edycji Zagłada Żydów. Studia i Materiały w latach 2011-2013; w jęz. angielskim.

Kolejna planowana jest na rok 2017


Copyright © tekst i zdjęcia  Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN [jeżeli nie zaznaczono inaczej]
www.holocaustresearch.pl